बाबुरामले गरे प्रचण्डको कडा बिरोध , प्रचण्डले प्रधानमन्त्री बनेर दिन काट्ने मात्रै हो

कात्तीक १८ नयाँ शक्ति नेपाल, पार्टीका संयोजक बाबुराम भटट्राईलेप्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले आफ्नो कार्यकालमा दिन काट्ने बाहेक केही काम गर्न नसक्ने ठोकुवा गरेका छन् । उनका अनुसार प्रचण्डले संविधान संशोधन लगायत मुलुकका वर्तमान समस्याको हल समेत गर्न सक्ने परिस्थिति छैन । यीनै विषयमा केन्द्रित रहेर पत्रकार ऋषि धमलाले संयोजक बाबुरामसँग गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश ः

नेपाल-भारतवीचको सम्बन्ध अब कसरी अघि बढ्नुपर्छ ?

हामी दुईदेशबीचको सम्बन्धलाई कसरी अघि बढाउने भन्नेबारेमा हामीले एकचोटि बसेर नयाँ शिराबाट सोच्नुपर्छ भन्ने मान्यता म राख्दछु । २१ औं शताब्दीमा अहिले विश्व र क्षेत्रिय परिस्थिति धेरै बदलिसकेको छ । नेपाल र भारत त यति नजिकका मित्र छन् । हामी छिमेकीको मित्रतालाई पूनपरिभाषित गर्नुपर्छ । त्यसको निम्ति दुवै देश एक ठाउँमा बसेर सम्रग मुल्यांकन गरेर अगाडि जानुपर्छ ।

उसो भए आज जसरी यी दुईबीचको सम्बन्ध अघि बढेको छ, यसले दुवै देशलाई हित गर्दैन भन्ने तपाईको भनाई हो ?

हित नै गर्दैन त म भन्दिन । तर अहिलेको आवश्यकत्ता यतिको सम्बन्धले पुग्दैन् । विश्व आज तिव्र गतिमा बढिरहेको छ । क्षेत्रिय गतिविधि आज बढिरहेको छ । भारतको पनि विकासको गति आवश्यकत्ता अनुसार भएको छैन् । हामी त विकासको कुरामा पिँधमा छौं । त्यसैले हामी दुवै हाम्रोवीचको सम्बन्धलाई कसरी पूर्नपरिभाषित गरेर जानपर्छ भन्नेमा सोच्नुपर्छ।

तपाईसँग यसको लागि सूत्र छ त ?

छ । अवश्य पनि । त्यसको निम्ति विकास र समृद्धिलाई आधार मानेर सम्बन्धलाई पूर्नपरिभाषित गर्नुपर्छ ।

भारतले त नेपालको राजनीतिक कुरामा पनि विशेष दख्खल राख्छ भन्ने जनगुनासो पनि त छ नि ?

द्धिपक्षीय सम्बन्ध पूर्नपरिभाषित गर्ने भनेको सबै पक्षहरुलाई पूर्नपरिभाषित गर्ने कुरा हो नि । जस्तो राजनीति, सामाजिक, आर्थिक, साँस्कृति, धार्मिक लगायत सबै विषयहरु । तर त्यसको केन्द्रमा आर्थिक विकास हुनुपर्छ । आर्थिक विकासलाई मद्दत पुग्नेगरि हामीले राजनीति, सामाजिक कुरालाईपनि अघि बढाउन सक्छौं ।

उसो भए अब पहिलो प्राथमिकता भनेको आर्थिक विकास नै हो ?

हो, पहिलो प्राथमिकता भनेको नै आर्थिक विकास हो । त्यसलाई सुहाउनेगरि राजनीति, सामाजिक, साँस्कृतिक सम्बन्ध विकास गर्नुपर्छ ।

नेपालका दलहरुवीच नै एकता नभएपछि भारतले किन नेपाललाई सहयोग गर्ने त भन्ने प्रश्नपनि त छ नि ?

हो, सही हो । जबसम्म नेपालीहरु आपसमा झगडा गर्छन्, त्यतिवेला छिमेकीले खेल्यो भनेर दोष दिनुहुँदैन् ।

उसो भए नेपालको संविधानमा भारतले चलखेल गरेकै हो त ?

हामीले आपसमा सहमति गर्नुपर्दथ्यो । पहिलो संविधानसभामा जे निर्णय गरिएको थियो । त्यस अनुरुप संविधान जारी नुहुनु हाम्रो आफ्नै त्रुटि हो । त्यो हाम्रो आफ्नै गल्ति हो । त्यसमा छिमेकीले थोरै खेलेकै हो । तर मुख्य त्रुटि गर्ने दोषी त हामी नै हो ।

तर अहिले संविधान संशोधन गर्नुपर्छ भनेर भारतले भनिरहेको छ नि ?
हामीले भनेको हो । मैले भनेको हुँ । बाबुराम भट्टराईले सम्वाद समितिको सभापतिको नाताले संविधान जारी गर्ने बेलामा नै राज्य पूर्नसंरचना आयोगको भावना अनुसार नै संविधान बनाऔं भनेको थिएँ । त्यसबाट पछि हट्न हुँदैन भनेको थिएँ । तर उनीहरुले मानेनन । त्यसैले आज संविधान जारी भएको एक वर्ष वित्दा समेत संविधान कार्यान्वयन हुन सकिरहेको छैन । भारतले त्यसपछिमात्रै खेलेको हो ।

उसो भए हाम्रो देशमा दलहरुवीच सहमति हुन्छ त ?

हुन्छ । बनाउनुपर्छ । यसको लागि म त प्रयत्न गरिरहेको छु । हामीले सहमति कायम गरेर संविधान संशोधन गर्नुपर्छ । त्यस्तै संविधान संशोधन गर्दा शासकीय स्वरुपमा पनि प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपति कार्यकारी प्रमुखको व्यवस्था गर्नुपर्छ ।

त्यसको लागि ठूला पार्टीहरु तयार छन् त ?

उहाँहरु त्यसको लागि तयार हुनुपर्छ । यदि हुनुभएन भने देशको दुर्गतिको जिम्मेवारी उहाँहरुले लिनुपर्छ । राजनीतिक स्थायित्वको लागिपनि प्रत्यक्ष निर्वाचित राष्ट्रपति कार्यकारी प्रमुख हुुनुपर्छ ।

भारतीय राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जीका नेपाल भ्रमणलाई यहाँले कसरी लिनुभएको छ ?

उहाँको यो भ्रमणलाई मैले सकारात्मक रुपमा लिएको छु । नेपालीहरुले हाम्रो अतिथिलाई राम्रोसँग सत्कार गर्नुपर्छ । हामीले अहिले गरिरहेका छौं । उहाँको भ्रमणले गत वर्ष नेपाल र भारतवीचको सम्बन्धमा जुन किसिमको तित्तता रह्यो, त्यसलाई कम गर्नको लागि सही ढंगले अगाडि बढाउन मद्दत पुर्याउँछ ।
मुखर्जीको यो भ्रमणले राजनीतिक मुद्दालाई व्यवस्थापन गर्न मद्दत पुर्याउँछ भन्न खोज्नुभएको हो ?

होईन । विल्कुलै होईन । उहाँ सेरोमोनियल राष्ट्रपति उहाँले राजनीतिक विषयमा हात हाल्नुहुँदैन । हाम्रो आन्तरिक विषयमा विदेशीले हात हाल्नुपनि हुँदैन् । सम्बन्धलाई मित्रतामा ल्याउने काम उहाँको भ्रमणले गर्छ ।

१२ बुँदे समझदारी गर्दा भारतको हात थियो कि थिएन ?

यो गलत कुरा हो । म यो कुरामा शतप्रतिशत सहमत छैन । नेपालको आन्तरिक मामला नेपालीहरु आँफै हल गर्न सक्षम छन् ।

तर पछिल्लो समय तपाईले पनि भारतको विरोध गर्नुभयो नि ?

नेपालको राष्ट्रिय हितको पक्षको बोलेका हुँ । भारतको विरोध गरेको होईन ।

प्रधानमन्त्री प्रचण्डले भारत भ्रमणमा भारतसँग गरेको सम्झौताको त खुलेरै विरोध गर्नुभएको थियो नि ?

हो, उहाँले त्यतिवेला राष्ट्रिय हितमा केही कमजोरी गर्नुभएकै हो । त्यो कुरा मैले औंल्याएकै हो । नेपालको राष्ट्रिय हितको पक्षमा भारतसँग राम्रो सम्बन्ध राख्नुपर्छ भन्ने मान्यता म राख्दछु ।

जाँदाजाँदै नेपालको राजनीतिक समस्यालाई व्यवस्थापन गर्न प्रधानमन्त्री प्रचण्ड कत्तिको सफल हुनुहुन्छ ? उहाँप्रति यहाँको के धारणा छ ?

होइन, उहाँले दिन काट्ने काम गरिरहनुभएको छ । उहाँले समस्याको समाधान चाहेरपनि गर्न सक्नुहुन्न । त्यो परिस्थिति छैन ।

भनेपछि उहाँले संविधान संशोधन पनि गर्नसक्नुहुन्न ?

अहिले गाह«ो छ । म होस भन्ने कामना गर्दछु तर अहिले मैले त्यो सम्भावना देखेको छैन् ।

यसमा तपाईको प्रतिक्रिया